باب هفتم: در بیان آنكه آنچه نه قدم است همه محو عدم است

از مجموعه اشعار عطار نیشابوری در مختارنامه

دسته‌بندی

۴۷

شعر

فهرست اشعار

آن دید بقا که جز بقا هیچ ندید وان دید فنا که جز فنا هیچ ندید آن دیده بود که جز عدم خلق نیافت وان بنده بود که جز خدا هیچ …

میپنداری که در همه کون کسی است کس نیست که دید تو غلط یا هوسی است هر جوش که از ملایک و انسان خاست در حضرت او،‌کم از خروش …

در سایهٔ فقر صد جهان، وانهمه هیچ امّید کمال و بیمِ نقصان همه هیچ بر برف توان بُرد پی یک یک چیز اما چو بتافت آفتاب آن همه…

با دانش او بیخبری داند بود با غیرت او مختصری داند بود او باشد و دیگری بود اینت محال! تا او باشد خود دگری داند بود

در حضرت توحید پس و پیش مدان از خویش مدان و خالی از خویش مدان تو کژ نظری هرچه درآری به نظر هیچ است همه نمایشی بیش مدان

گر بر در آفتاب روشن باشم آن به که چو سایه نامعین باشم چون هست کسی که اوست هر چیز که هست هرگز نبود روا که من من باشم

عشقش به وجود متّهم کرد تو را خو کردهٔ صد گونه ستم کرد تو را چون او به وجود از تو اولیتر بود نگرفت وجودت و عدم کرد تو را

این هر دو جهان عکس کمالی پندار وان عکس کمال او جمالی پندار وین هیکل زیبا که تواش میبینی بازی و خیال است خیالی پندار

بگذر ز حس و خیال،‌ای طالب حال تا هر دو جهان جلال بینی و جمال زیرا که تو هرچه در جهان میبینی جز وجه بقا همه سرابست و خیال

هر دل که به توحید ز درویشان است بیگانهٔ عشق نیست کز خویشان است تا کی بینی خیال معدود آخر آن پیشان را نگر که در پیشان است

۱/۵