مجنون و لیلی
از مجموعه اشعار امیرخسرو دهلوی در دیوان اشعار
فهرست اشعار
بخش ۱۱ - پرده برداشتن دمهای سرد از روی لیلی، و دیدن مادر پژمردگی آن گل، و شمه‌ای ازان پرده دریدگی در دماغ پدرش دمیدن، و روان کردن پیر، آب از دو دیده، و لیلی را، چون ریحان سفالین، در گوشهٔ محنت، پای در گل کردن
چون رفت به گوش هر کس این راز وز هر طرفی برآمد آواز کازاده جوانی از فلان کوی شد شیفتهٔ فلان پری روی در مکتب عشق شد غلامش …
بخش ۱۲ - خراب شدن مجنون به اول دور عشق، و از مستی، در پایهاء کو افتادن، و خبر یافتن پدر، وسوی آن بی خبر دویدن، و از آب دیده و باد سینه سلسله در پای مجنون کردن، و زنجیر کشانش پیش مادر آوردن
چون ماند پری‌وش حصاری در حجرهٔ غم به سوگواری قیس از هوس جمال دلبند در درس ادب دوید یک چند در گوشهٔ صحن و کنج دیوار می‌کر…
بخش ۱۳ - تنقیه کردن مادر، دماغ مجنون را، به داروی تلخ نصیحت، و از در لفظه، و شیرینی زبان، مفرح سودای او ساختن
گوینده، حکایت آن چنان کرد کان خسته چو با پدر روان کرد آمد به سرای خویش رنجور نزدیک به مرگ و از خرد دور مادر چو بدید حال …
بخش ۱۴ - توجه نمودن سید عامریان، سوی داروخانه دارالشفاء محنت و اندوه، تا طلب شربت وصال خسته کند، و تلخ کام بازگشتن
پیر از دل دردمند برخاست اشتر طلبید و محمل آراست از اهل قبیله مهتری چند گشتند بهم ز خویش پیوند رفتند ز بهر خواستاری در حل…
بخش ۱۵ - شمشیر کشیدن نوفل، از جهت جفت مجنون، و در سواد لیلی کوکبه آراستن، و در قتال مردان کوشیدن
خوانندهٔ حرف آشنایی زین گونه کند سخن سرایی کان پیر جگر کباب گشته وز بادهٔ غم خراب گشته چون زد در عروس نومید شد ساختهٔ گز…
بخش ۱۶ - دراز شدن ظلم گیسوی لیلی بر مجنون، و زنده داشتن مجنون شبهای فراق را به خیال لیلی، و روشن شدن مهر نوفل در آفاق بر تیرگی روز مجنون، و لرزیدن پدر پیر مجنون از دمهای سرد پسر، و سوی گرم مهری نوفل گریختن، و گرم رویی کردن، آن مهربان، و گرماگرم، شمسهٔ نسب
توقیع کش مثال این حرف در نامه، سخن چنین کند صرف کان سوختهٔ خراب سینه اورنگ نشین بی خزینه از نوفلیان چو بی غرض ماند لختی …
بخش ۱۷ - شنیدن لیلی، آوازهای دف تزویج مجنون، و ازان حرارت سوخته شدن
گویندهٔ این کهن فسانه زان شعله چنین کشد زبانه کان شمع نهان گداز شب خیز پروانه صفت بر آتش تیز کبکی که شکسته بال باشد شاهی…
بخش ۱۸ - نامه نبشتن، لیلی، از دودهای دل، سوی مجنون، و ماجرای دل دزدیده، بران آشنا، عرضه کردن
آغاز صحیفهٔ معانی بر نام خدای جاودانی آن را که هدایتی رساند اندازه کرا، که واستاند وآن را که کند ز روشنی دور آن کیست که …
بخش ۱۹ - جواب نبشتن مجنون مرفوع القلم، از سیاهی آب ناک دیده، جراحت نامه لیلی را، و ریشهای سربسته از نوک قلم خاریدن، و خون سوخته بر ورق چکانیدن، و دهانه جراحت را به کاغذ لیلی بستن
آغاز سخن به نام شاهی کآراست چو چرخ بارگاهی سازندهٔ گوهر شب افروز روزی دِهِ جانور شب و روز دیباچه گشای باغ و بستان گویا ک…
بخش ۲۰ - عزیمت دوستان جانی سوی مجنون، و او را از دیو لاخ کوه، به افسون، در حلقهٔ مردمان در آوردن، و سایه گرفتن آواز درختان سایه‌دار، و چون باد سوی باغ دویدن، و آهنگ مرغان باغ کردن، و با بلبل گلبانگ زدن
چون نافه گشاد باد نوروز بشکفت بهار عالم افروز از شبنم گوهرین شمایل آراست، گلوی گل، حمایل نازک تن لالهٔ دل افروز لرزنده ش…