باب دهم: در معانی مختلف كه تعلّق به روح دارد

از مجموعه اشعار عطار نیشابوری در مختارنامه

دسته‌بندی

۴۴

شعر

فهرست اشعار

آنجا که فروغ عالم جان بینی خورشید و قمر را اثری زان بینی در عالم جان چو قدسیان خوان بنهند طاووس فلک را مگس خوان بینی

چون آینه پشت و رو شود یکسانت هم این ماند همان، نه این نه آنت امروز چنانکه جانْت در جسم گم است فردا جسم تو گم شود در جانت

هر راز که هم پردهٔ جان تو شود آنست که نقد جاودان تو شود تا وارد غیبی سفریست آن تو نیست هرگه که مقیم گشت زان تو شود

تن از پی کارِ خویش سرگردان است جان بر سرِ ره منتظر فرمان است رازی که به سوزنیش کاود تن تو دریا دریا در اندرونِ جان است

کردم ورقِ وجودِّ تو با تو بیان تا کی باشی در ورق سود و زیان هر چیز که در هر دو جهان است عیان در جان تو هست و تو برون شو …

هر سر که درین هر دو جهان داشته‌اند از بهرِ نثارِ فرق جان داشته‌اند هر چیز که در پرده نهان داشته‌اند با جانت همیشه در میا…

گاه از غم اودست ز جان میشویی گه قصهٔ او به دردِ دل میگویی سرگشته چرا گِردِ جهان میپویی کار از تو برون نیست کرا میجویی

ای از تن منقلب گذر ناکرده جان را به سفر اهل بصر ناکرده گوهر نشوی تا سفرِ جان نکنی گوهر نشود قطره سفر ناکرده

خوش باش که دل تمام میباز رهد وز محنتِ ننگ و نام میباز رهد طوطی تو از قفس اگر باز رهد طاووسِ دلت ز دام میباز رهد

دانی تو که مرگ چیست از تن رستن یعنی قفس بلبل جان بشکستن برخاستن از دو کون و خوش بنشستن از خویش بریدن و بدو پیوستن

۴/۵