باب دهم: در معانی مختلف كه تعلّق به روح دارد

از مجموعه اشعار عطار نیشابوری در مختارنامه

دسته‌بندی

۴۴

شعر

فهرست اشعار

با ما بنشین که هر دو همدم بودیم با یکدیگر پیش ز عالم بودیم ای آنکه هزار ماه در تو نرسد گویی که هزار سال با هم بودیم

دل را که هزار باره در خون کشمش وقت است که در خطهٔ بیچون کشمش وان شاهدِ پردگی که جان دارد نام مویش گیرم ز پرده بیرون کشمش

ای آن که به قدر برتر از افلاکی میپنداری کانچه تویی از خاکی در خویش غلط مکن بیندیش و بدانک ذاتی عجبی و جوهری بس پاکی

ای آن که در این ره صفت‌اندیش نه‌ای بی‌خویشتنی که عالم خویش نه‌ای هرگز صفت ترا صفت نتوان کرد صورت مکن اینکه صورتی بیش نه‌…

چیزی که تویی زین تن مسکین تو نه‌ای زین هشت پسین و چار پیشین تو نه‌ای زین ده حس و هفت عضو بگریز و سه روح می‌پنداری که این…

بندیش که بر زمین نهای آن که تویی واجرام فلک نشین نهای آن که تویی چون جوهر تو، به چشم سر نتوان دید در خود منگر که این نها…

ای وهم و خیال و حسِّ تو رهزن تو بشناس که نیست جان تو در تن تو این سر ز سر گزاف نتوان دانست این جز به تفکّر نشود روشن تو

آن ذات که جسم و جوهرش اسم بود در جسم مدان که قابل قسم بود فی الجمله یقین بدان که بیهیچ شکی گر جان تو در جسم بود جسم بود

گر مرغِ دلت کارِ روش ساز کند دُرج دل تو خزینهٔ راز کند ور پر ندهی ز نور معنی او را چون بشکند این قفس، چه پرواز کند

ای بس که فلک در صف انجم گردد تا یک مردم تمام مردم گردد جان تو کبوتریست پرّیده ز عرش هرگاه که هادی نشود گم گردد

۲/۵