باب چهارم: در معانی كه تعلّق به توحید دارد

از مجموعه اشعار عطار نیشابوری در مختارنامه

دسته‌بندی

۱۰۰

شعر

فهرست اشعار

بحری که در او دو کون ناپیدا بود او بود و جز او نمایش سودا بود آن قطره که در جستن آن دریا بود چون آنجا شد خود همه عمر آنج…

هر دل که درین دایرهٔ بی سر و پاست در دریاست او ولیک در وی دریاست هر لحظه هزار موج خیزد زین بحر کار آن دارد که بحر بنشیند…

هر جان که به بحر رهنمون اندوزد بیرون رود از خویش درون اندوزد یک ذرّه شود دو کون در دیدهٔ او وان ذرّه ز ذرّگی برون اندوزد

تا نفس پرستی تو را غم بیش است ور دل داری ملک تو هر دم بیش است چه جای دو عالم است کانجا که دل است هر ذرّه ز صد هزار عالم …

هر دل که به بحرِ بینشانی افتاد در روغنِ مغزِ زندگانی افتاد زان کون که جای غایبان بود گذشت در عینِ حضورِ جاودانی افتاد

آن کل که بدو جنبش اجزا دیدم در هر جزوش دو کون پیدا دیدم چون دریایی بی سر و بی پا دیدم چندان که برفتم همه دریا دیدم

مرغی که بدید از می این دریا دُرد عمری جان کند و ره سوی دریا بُرد گفت: «اینهمه آب را به تنها بخورم» یک قطره بدو رسید و در…

هر جان که بجان نیست گرفتار او را با آن دل خفته کی بود کار او را در هر جایی که جای گیرد آن بحر حالی بکُشد به تشنگی زار او…

صد قطره که یک آب نماید جمله چون روی به اصحاب نماید جمله هر بیداری که در همه عالم هست در پرتو او خواب نماید جمله

گه جان، دل خویش، غرق خون مانده دید گه سرگردان و سرنگون مانده دید در دریایی که خویش گم باید کرد چندان که درون رفت برون ما…

۳/۱۰