باب بیست و هفتم: در نومیدی و به عجز معترف شدن

از مجموعه اشعار عطار نیشابوری در مختارنامه

دسته‌بندی

۴۵

شعر

فهرست اشعار

عمری بدویدم از سر بیخبری گفتم که مگر به عقل گشتم هنری تا آخر کار در پس پردهٔ عجز چون پیرزنان نشستهام زارگری

گر من فلکم به مرتبت ور ملخم در حضرت آفتاب حق کم ز یخم صدبار و هزار بار معلومم شد کز هیچ حساب نیستم چند چخم

از حادثهٔ آب و گلم هیچ آمد وز واقعهٔ جان و دلم هیچ آمد حاصل به هزار حیله کردم همه چیز تا زان همه چیز حاصلم هیچ‌ آمد

آن دل که سراسیمهٔ عالم بودی یک ذرّه ندید از همه عالم سودی هر سودایی که بود بسیار بپخت حاصل نامد زان همه سودا دودی

گر قصد فلک کنم به پیشان نرسم ور عزم زمین کنم به پایان نرسم دانم که پس و پیش ز هم مسدود است گر جان بدهم به گردِ جانان نرس…

در حیرت و سودا چه توانم کردن با این همه غوغا چه توانم کردن چون جمله بسوختند و کس هیچ نکرد من سوخته تنها چه توانم کردن

زین پیش دلم بستهٔ پندار آمد پنداشت که فتوی دِه اسرار آمد و امروز که دیدهای بدیدار آمد کارم همه پشتِ دست و دیوار آمد

آن سالکِ گرمرو که نامش جان است عمری تک زد که مقصدش میدان است آواز آمد که راه بیپایان است چندان که روی گام نخستین آن است

در آرزوی چشمهٔ حیوان مردم وز استسقا درین بیابان مردم چون دانستم که زندگی دردسرست خود راکشتم به درد و حیران مردم

چندان که دل من به سفر بیش دَرَست ره نیست، چو او به جوهر خویش دَرَست بس وادی سخت و بس ره صعب که ما کردیم ز پس هنوز و ره پ…

۲/۵